Overuren in het transport: 130%, 150% en 200% volgens de cao

Volgens de cao Beroepsgoederenvervoer (de sector-cao voor het wegtransport, waarbij Transport en Logistiek Nederland betrokken is) gelden de volgende overwerktoeslagen:

• Overuren doordeweeks: 130% van het uurloon.
• Zaterdag: 150%.
• Zon- en feestdagen: 200%.

Dat betekent dat een uur dat op zondag wordt gewerkt, tegen het dubbele van het normale uurloon wordt vergoed. Voor iemand die met regelmaat in het weekend rijdt of feestdagen draait, tikt dat snel aan.

Een belangrijke waarschuwing bij die percentages: de precieze artikelnummers en de perioden waarin de cao algemeen verbindend was, moeten per dossier op de geldende avv-tekst worden vastgeklonken vóórdat er iets wordt becijferd. De genoemde percentages zijn het vertrekpunt, geen automatisme. Wij nemen een toeslag pas op in het totaal wanneer de tekst die op de datum van uw uren gold, is geverifieerd.

Zoals bij elke Nederlandse cao geldt: de toeslagen tellen alleen als de cao op het moment van uw uren op u van toepassing was — dat wil zeggen dat uw werkgever aangesloten was, óf dat de cao op dat moment algemeen verbindend verklaard (avv) was.

Dit is geen formaliteit. Een avv werkt niet met terugwerkende kracht, en tussen opeenvolgende besluiten kunnen avv-loze perioden vallen. U moet dus periode voor periode nagaan of de cao op de betrokken datum daadwerkelijk gold. Voor de maanden waarin dat zo was, gelden de 130/150/200%; voor een eventuele tussenperiode zonder avv mogelijk niet. Meer daarover leest u in het artikel over de overurentoeslag per sector en het avv-systeem.

Voor chauffeurs speelt nog iets bijzonders. De arbeidstijd van rijdend personeel wordt beheerst door eigen regels, in het bijzonder de Europese verordening (EG) nr. 561/2006 over rij- en rusttijden. Daarin komen begrippen voor als beschikbaarheidstijd (de tijd waarin de chauffeur beschikbaar is maar niet actief werkt), die niet zonder meer met «overuren» gelijk te stellen zijn.

Het onderscheid tussen rijtijd, andere werkzaamheden, beschikbaarheidstijd en pauze bepaalt mede wat als te vergoeden arbeidstijd telt. Dat maakt transportdossiers voor rijdend personeel tot dossiers voor nadere beoordeling door een jurist: de toeslagen uit de cao moeten worden gelegd naast de tijdsregistratie volgens de Europese regels. Ga hier dus niet af op een simpele optelsom van klokuren.

Het transport laat scherp zien hoe het Nederlandse systeem werkt. Mét een geldende cao krijgt u 130, 150 of zelfs 200%. Zónder cao — of in een avv-loze periode voor een niet-aangesloten werkgever — bestaat er géén wettelijke overwerktoeslag: dan blijft alleen de vergoeding van de gewerkte uren tegen 100% over. Er is geen wettelijke bodem van «25% extra» zoals werknemers vaak veronderstellen; die bodem bestaat in Nederland eenvoudigweg niet.

Wat er ook met de cao-toeslag gebeurt, het wettelijk fundament staat altijd overeind en telt bovenop de gewerkte uren:

• Vakantiebijslag van 8% over het achterstallige loon (voor perioden vanaf 2018 ook over het overwerk).
• De wettelijke verhoging van artikel 7:625 BW als het loon te laat is betaald — tot maximaal 50%.
• De wettelijke rente vanaf de opeisbaarheid van elke loonperiode.
• De minimumuurloon-controle: uw totale loon gedeeld door alle werkelijk gewerkte uren moet ten minste het minimumuurloon halen.

Ook een transportdossier zonder sluitende cao-toeslag heeft daarom vrijwel altijd een becijferbare basis.

Stel dat een chauffeur op een zondag acht uur werkt tegen een normaal uurloon van € 18. Geldt de cao Beroepsgoederenvervoer op dat moment, dan worden die uren tegen 200% vergoed: 8 × € 18 × 2 = € 288 in plaats van € 144. Het verschil van € 144 voor één zondag is precies de meerwaarde van de cao-toeslag. Over een jaar met regelmatig weekendwerk loopt dat fors op — mits de cao aantoonbaar van toepassing was.

Zou diezelfde chauffeur bij een niet-aangesloten werkgever werken tijdens een avv-loze periode, dan vervalt de toeslag en resteert alleen de vergoeding van de gewerkte uren tegen 100% (€ 144), plus het wettelijk fundament: minimumuurloon-controle, vakantiebijslag, wettelijke verhoging en rente. Het contrast maakt meteen duidelijk waarom de verificatie van de avv-status per periode zo bepalend is voor de uitkomst.