Op feestdagen werken: recht op een vrije dag of toeslag?
Op een feestdag werken in Nederland: er bestaat géén wet die feestdagen tot vrije dagen maakt, en géén wettelijke feestdagentoeslag. Zowel de vrije dag als de toeslag volgen uitsluitend uit uw cao of contract. Zo weet u waar u aan toe bent.
De officiële feestdagen in Nederland
Nederland kent de volgende officiële feestdagen:
| Feestdag | Datum |
|---|---|
| Nieuwjaarsdag | 1 januari |
| Goede Vrijdag | variabel (vrijdag voor Pasen) |
| Eerste en Tweede Paasdag | variabel |
| Koningsdag | 27 april |
| Bevrijdingsdag | 5 mei |
| Hemelvaartsdag | variabel |
| Eerste en Tweede Pinksterdag | variabel |
| Eerste en Tweede Kerstdag | 25 en 26 december |
Dat een dag "officiële feestdag" is, betekent echter niet dat u er automatisch vrij van bent. Twee daarvan zijn hiervan een goed voorbeeld: Goede Vrijdag en Bevrijdingsdag zijn officiële feestdagen, maar worden in de praktijk juist vaak gewoon gewerkt.
Het verrassende punt: feestdagen zijn geen wettelijke vrije dagen
Anders dan velen denken, bestaat er in Nederland geen wet die bepaalt dat feestdagen rustdagen voor werknemers zijn. Of u op een feestdag recht hebt op een vrije dag — betaald of onbetaald — volgt uitsluitend uit uw cao of arbeidscontract.
Datzelfde geldt voor de beloning. Een feestdagentoeslag — in veel cao's oplopend tot 100% — bestaat alleen als uw cao of contract die toekent. Er is geen wettelijk vangnet dat u dat percentage garandeert. Zonder een geverifieerde cao die het regelt, geldt dus: de feestdagentoeslag is niet becijferbaar. Wij noemen bewust geen "standaard" feestdagtarief, want dat zou een valse zekerheid geven.
Een bekend voorbeeld van hoe cao-afhankelijk dit is: de afspraak dat Bevrijdingsdag eens in de vijf jaar een vrije dag is. Dat is een veelvoorkomende cao-bepaling, geen wettelijk recht — en of, en hoe vaak, die geldt, verschilt per cao.
Wat blijft altijd verschuldigd?
Ook zonder feestdagentoeslag is er vaak wél iets te halen. Voor elk uur dat u op een feestdag hebt gewerkt, blijven overeind:
- De basis van 100% van de gewerkte uren, op grond van de loonbetalingsplicht (artikel 7:616 BW). Onbetaalde feestdaguren zijn achterstallig loon.
- De minimumloontoets (artikel 13a Wet minimumloon): uw gemiddelde uurloon over alle gewerkte uren van de periode mag niet onder het wettelijk minimumuurloon zakken.
- 8% vakantiebijslag over het nabetaalde loon.
- De wettelijke verhoging (artikel 7:625 BW) en de wettelijke rente bij te late betaling.
De redenering is dus dezelfde als bij nachtwerk en zondagswerk: een eventuele toeslag komt uit de cao, maar de gewerkte uren zelf plus de wettelijke opslagen zijn altijd verschuldigd — en vormen vaak het grootste deel van een dossier.
Waarom u uw gewerkte feestdagen moet bijhouden
Ook zonder wettelijke toeslag is een precies overzicht van uw gewerkte feestdagen om twee redenen belangrijk.
Ten eerste om een cao-toeslag te kunnen claimen. Kent uw cao wél een feestdagentoeslag, dan hebt u nauwkeurig nodig welke feestdagen u werkte en hoeveel uur, om te controleren of die toeslag correct is toegepast. Zonder registratie kunt u dat niet aantonen.
Ten tweede als bewijs. Uw werkgever is wettelijk verplicht een deugdelijke registratie van uw arbeidstijden bij te houden (artikel 4:3 Arbeidstijdenwet). Kan hij die niet tonen, dan wordt úw overzicht al snel het uitgangspunt bij een geschil over de vraag hoeveel uren u werkelijk hebt gewerkt — juist ook op feestdagen, waarop de bezetting vaak buiten het gewone rooster valt.
Let dus op met dagen als Goede Vrijdag en Bevrijdingsdag: ze staan wel op de lijst van officiële feestdagen, maar worden in de praktijk vaak gewoon gewerkt. Of daar iets tegenover staat, hangt volledig af van uw cao of contract.
Cadre
Feestdagen in Nederland — geen wettelijk recht op vrije dag of toeslag
Er bestaat geen wet die bepaalt dat officiële feestdagen vrije dagen voor werknemers zijn. Het recht op een vrije dag op een feestdag — betaald of onbetaald — volgt uitsluitend uit de cao of het arbeidscontract. Ook een feestdagentoeslag (in veel cao's tot 100%) bestaat alleen als de cao of het contract die toekent. De officiële feestdagen zijn: Nieuwjaarsdag, Goede Vrijdag, Eerste en Tweede Paasdag, Koningsdag (27 april), Bevrijdingsdag (5 mei), Hemelvaartsdag, Eerste en Tweede Pinksterdag, en Eerste en Tweede Kerstdag.
Zonder geverifieerde cao is de feestdagentoeslag niet becijferbaar. Wat altijd verschuldigd blijft: de betaling van de gewerkte uren (100%, artikel 7:616 BW), de minimumloontoets (artikel 13a Wet minimumloon), 8% vakantiebijslag en de wettelijke verhoging plus rente bij te late betaling.
CTA
Werkt u op feestdagen en vraagt u zich af of u recht hebt op een vervangende vrije dag of op een toeslag — en of alle gewerkte uren wel correct zijn betaald? Het begint met een precies overzicht van welke feestdagen u werkelijk werkte en hoeveel uur.
PayeMesHeures is een tool om uw uren te controleren: u registreert uw echte werktijden, inclusief feestdagen, en het systeem vergelijkt die met wat u is betaald. Zo ziet u meteen waar gewerkte uren onbetaald zijn gebleven en waar u gericht in uw cao of contract moet nagaan of er een toeslag geldt. U kunt gratis beginnen en een eerste schatting krijgen voordat u uw werkgever aanschrijft of naar de kantonrechter gaat.
Dit artikel schrijft géén feestdagtarief voor — dat volgt alleen uit uw cao of contract. Wat wél altijd geldt, is dat gewerkte uren betaald moeten worden; begin daarom met het controleren van uw uren.