Telewerk en overuren in België

CAO nr. 85 van de Nationale Arbeidsraad betreffende telewerk, verplicht gesteld bij koninklijk besluit, garandeert de telewerker dezelfde rechten als werknemers op de werkplek. Overuren gepresteerd in telewerk moeten worden vergoed volgens dezelfde overloonregels als voorzien door de Arbeidswet van 16 maart 1971: 50 % op weekdagen boven 38 uur, 100 % op zondagen en feestdagen. Geen enkele afwijking is mogelijk op grond van het feit dat het werk van thuis uit wordt verricht.

Structureel telewerk wordt geregeld door CAO nr. 85 van de NAR, terwijl occasioneel telewerk wordt omkaderd door de wet van 5 maart 2017 betreffende werkbaar en wendbaar werk (artikelen 22 tot 28). CAO nr. 85 vereist een schriftelijke overeenkomst tussen werkgever en werknemer met onder meer de bereikbaarheidsuren. Buiten deze uren is de werknemer niet gehouden te antwoorden. Als de overeenkomst geen precieze bereikbaarheidsuren vaststelt, geldt het werkrooster van het arbeidsreglement als standaard.

Het verplichte telewerk tijdens de pandemie heeft een blijvende grijze zone gecreëerd in België. Vele werknemers blijven telewerken zonder formele overeenkomst, in een slecht gedefinieerd hybride kader. CAO nr. 149 van de NAR (26 januari 2021) had het aanbevolen of verplichte telewerk omwille van de gezondheidscrisis omkaderd, maar haar bepalingen zijn vervallen. Als uw telewerk niet is geformaliseerd door een conforme overeenkomst volgens CAO nr. 85, speelt deze leemte in uw voordeel bij het vorderen van de betaling van niet-omkaderde overuren.

Bij gebrek aan een fysieke prikklok, gebruikt u andere bewijsmiddelen: VPN-verbindingen, activiteitslogboeken van professionele software, tijdgestempelde e-mails en gespreksgeschiedenis van instant messaging (Teams, Slack). Houd ook een dagelijkse registratie bij van uw begin- en eindtijden. Artikel 870 van het Gerechtelijk Wetboek legt aan de werkgever de verplichting op om de werkelijk gepresteerde uren te bewijzen: als hij geen opvolgingssysteem voor telewerk heeft ingevoerd, zal hij moeilijk uw elementen kunnen betwisten.

De werkgever heeft de verplichting om toe te zien op de naleving van de arbeidsduur, ook bij telewerk (Arbeidswet van 16 maart 1971). CAO nr. 85 preciseert dat de werkgever de nodige maatregelen moet nemen opdat de telewerker de maximale arbeidsduur niet overschrijdt. Als hij geen enkel systeem voor arbeidstijdregistratie op afstand invoert, zal hij de door de werknemer aangegeven uren niet kunnen betwisten voor de arbeidsrechtbank. Deze leemte vormt tevens een inbreuk op het Sociaal Strafwetboek.

De bureauvergoeding voor telewerk (forfait vrijgesteld van RSZ-bijdragen en bedrijfsvoorheffing, vastgesteld bij administratieve circulaire) dekt de kosten verbonden aan thuiswerk (elektriciteit, internet, meubilair). Zij dekt geenszins het overloon voor overuren. Een werkgever die u een telewerkvergoeding betaalt, kan niet beweren dat deze het overloon voor overuren omvat. Beide vorderingen zijn volledig onderscheiden en cumuleren.

Stuur een e-mail aan het begin en het einde van uw werkdag om uw werkperiodes van een tijdstempel te voorzien. Gebruik een tijdsregistratietool zoals PayeMesHeures. Bewaar uw wekelijkse planningen en de VPN-verbindingsbevestigingen. Deze eenvoudige reflexen vormen een geheel van bewijsstukken dat de arbeidsrechtbank des te meer zal waarderen naarmate de werkgever geen alternatief opvolgingssysteem heeft ingevoerd.