Kaderleden in België: geen forfait-dagen, uren worden altijd geteld
Veel kaderleden denken dat zij geen recht hebben op overloon. Dit is een wijdverbreid misverstand. In België bestaat het systeem van forfait-dagen niet.
Het hardnekkige misverstand
In België geloven veel kaderleden dat zij uitgesloten zijn van de regels inzake arbeidsduur en overloon. Dit misverstand wordt vaak gevoed door werkgevers die verwijzen naar de 'autonomie' van de kaderfunctie. De realiteit is anders: de Belgische Arbeidswet kent geen forfait-dagensysteem zoals in Frankrijk. Elke werknemer, ongeacht zijn functie, valt onder de regels inzake arbeidsduur.
De uitzondering voor leidinggevend personeel
Artikel 3, §3 van de Arbeidswet sluit enkel 'personen belast met een leidinggevend ambt' uit van bepaalde regels inzake arbeidsduur. De rechtspraak interpreteert dit begrip strikt: het gaat om personen die daadwerkelijk gezag uitoefenen over het geheel of een belangrijk deel van de onderneming. Een gewone kaderfunctie, zelfs met een team, volstaat niet om onder deze uitzondering te vallen.
Het forfait-dagensysteem bestaat niet in België
In tegenstelling tot Frankrijk kent België geen wettelijk kader voor forfait-dagen. Een clausule in een arbeidsovereenkomst die bepaalt dat 'het loon alle gepresteerde uren dekt' is nietig voor zover zij het recht op overloon uitsluit. De Belgische arbeidswetgeving is van openbare orde: afwijkingen ten nadele van de werknemer zijn niet toegestaan, zelfs als zij vrijwillig zijn overeengekomen.
De gevolgen: recht op overloon
Omdat het forfait-dagensysteem niet bestaat, hebben kaderleden in België recht op overloon voor elk uur boven 38 uur per week, op exact dezelfde voorwaarden als alle andere werknemers. In de praktijk presteren veel kaderleden regelmatig 45 tot 50 uur per week. Dit vertegenwoordigt een aanzienlijk achterstallig overloon over 12 maanden.
Tijdsregistratie voor kaderleden
De werkgever is verplicht de arbeidstijd van alle werknemers te registreren, inclusief kaderleden. Het ontbreken van een tijdsregistratiesysteem ontslaat de werkgever niet van zijn verplichtingen — integendeel, het verzwaart zijn bewijslast bij een geschil. De werknemer kan alternatieve bewijsmiddelen gebruiken: e-mails, agenda's, toegangsbadges, enz.
Recht op deconnectie voor kaderleden
De wet van 3 oktober 2022 (Deal voor Werkgelegenheid) verplicht werkgevers met meer dan 20 werknemers om afspraken te maken over het recht op deconnectie. E-mails, Teams-berichten en telefoontjes buiten de werkuren vormen bewijsmateriaal van overuren. Kaderleden zijn bijzonder kwetsbaar voor overmatige bereikbaarheid en hebben vaak het sterkste dossier voor het terugvorderen van overloon.
Controleer uw situatie
Als kaderlid in België moet u twee vragen beantwoorden: werkt u regelmatig meer dan 38 uur per week? En wordt het overloon correct vermeld op uw loonfiche? Als het antwoord op de eerste vraag 'ja' is en op de tweede 'nee', hebt u waarschijnlijk recht op een aanzienlijke achterstallige vergoeding. Raadpleeg uw CAO (vaak PC 200 voor bedienden) voor de specifieke regels.
Als kaderlid verdient u hetzelfde respect voor uw tijd
Het feit dat u een kaderfunctie bekleedt, betekent niet dat uw tijd gratis is. In België bestaat er geen forfait-dagensysteem — elke overuur geeft recht op overloon. Veel kaderleden laten jaarlijks duizenden euro's liggen omdat zij denken dat het 'bij de functie hoort'. Laat uw loonfiches analyseren door PayeMesHeures en ontdek hoeveel overloon u toekomt.